UFYD Dergisi I Ocak-Mart 2020

40 Makale www.ufyd.org Türkiye Fuarcılığında İzmir’in Rolü İzmir’de 17 Şubat 1923 tarihin- de düzenlenen 1. Türkiye İktisat Kongresi ile eş zamanlı bir sergi kurulmuştur. Atatürk’ün “bu şehirde sergiler açın, kongre- ler düzenleyin” talimatı üzerine organize edilen sergi bugünkü İzmir Enternasyonal Fuarı’nın temelidir. Kongre ile eş zamanlı düzenlenen sergiden sonra Atatürk’ün “İktisat Sergisi çok güzel olmuş. Her sene tekrarlayın bunu. Bölgelerimizde böyle sergiler iktisadın gelişmesine yol açar” talimatının ardından da “9 Eylül Yerli Malları Sergisi” açıl- mıştır. İzmir Ticaret Odası’nın teklifi ve Vali Kazım Dirik’in kararıy- la 1927 yılında gerçekleştirilen 9 Eylül Yerli Malları Sergisi’n- de 338 esnaf mal ve hizmetlerini sergilemiş, sergiyi 80 bin kişi ziyaret etmiştir. İkinci 9 Eylül Sergisi 1928 yılında açılmıştır. Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, çektiği telgrafta; “İzmir 9 Eylül Sergisi’nin açılışı dolayısı ile hakkımda ifade edilen hissiyata teşekkür ederim. Memleketimiz iktisadiyatı- nın terakki ve inkişafına hizmeti bulunan serginin kurulması- na yardım eden ve kuranlara takdir ve tebrik ile muvaffakiyet temenni ederim” demiştir. Bu sergiye 55’i yabancı, 360 yerli olmak üzere toplam 415 kuruluş katılmıştır. Söz konusu sergi, 1932 yılında aynı isimle Mithat Paşa Sanat Okulu’nda dü- zenlenmiştir. Serginin adı 1933 yılında değiştirilmiştir. Artık serginin adı “9 Eylül Panayırı”dır. 9 Eylül Panayırı, 1933 yılında bugünkü Kültürpark’ın yanın- daki alana taşınmış, bu tarihten sonra Kültürpark, fuar alanı için hazırlanmaya başlamıştır. Bu gelişme, Türkiye fuarcılığı açısından önemli bir dönüm noktasıdır. Bu çalışmalar yapılırken Almanya, Paris, İtalya gibi ülkelerde düzenlenen fuarları ziyaret eden işadamlarımız, oralarda ince- lemeler yapmışlar ve Türkiye’ye yeni fikirlerle dönmüşlerdir. Bu fikirler, Kültürpark’ın yeniden yapılanmasında yönlendi- rici olmuş ve yurt dışındaki örneklerden yola çıkılarak, İzmir Panayırı’nın adı “İzmir Enternasyonal Fuarı” olarak değişti- rilmiştir. Türkiye’de Fuarcılık Sektörünü Başlatan Gelişme İzmir Enternasyonal Fuarı, 1936 yılında uluslararası kimli- ğe kavuşturulmuş, 10 yıl aradan sonra da 1946 yılında UFI’ye ( Fuar Endüstrisi Küresel Birliği ) üye olmuştur. İşte bu olay Tür- kiye’de fuarcılık sektörünü baş- latmıştır. İzmir Enternasyonal Fuarı’nın UFI’ye üye olmasıyla birlikte fuarcılık alanındaki ça- lışmalar mesleki bir temele otur- muş, bir uzmanlık alanı haline gelmiştir. Buradan yola çıkarak, Türkiye’de fuarcılığın İzmir’den doğduğu rahatlıkla söylenebilir. UFI’ye yapılan üyelikten sonra her yıl bir ay süre ile açık kalan İzmir Enternasyonal Fuarı’na yabancı ülkelerden de firmalar katılmaya başlamıştır. Fuar, kısa süre sonra milyonlarca insan tarafından ziyaret edilen dev bir organizasyon haline dönüş- müştür. 1960’Lı Yıllarda Bölgesel Fuarların Gelişimi İzmir Fuarı’nın ardından Türk sanayiinin öncelikle bölgesel anlamda yayılması adına çeşitli fuar organizasyonları Türki- ye’nin dört bir yanında yaygınlaşmaya başlamıştır. 1963 yılın- dan sonra Ticaret Bakanlığı, bölgesel fuarların çoğalması için çaba göstermiştir. Bunun sonucunda 1964 – 69 yılları arasında Samsun, Kayseri, Trabzon, Erzurum ve Bitlis’te bir ay süren bölgesel fuarlar kurulmuştur. 1970’Li Yıllarda İhtisas Fuarlarına Yönelim 1970’li yıllarla beraber bölgesel fuarlardan başka özellikle bü- yük kentlerde ihtisas fuarları niteliğinde birçok fuar açılmaya başlamış ve uzmanlık alanlarına giren malların tanıtım ve pa- zarlaması yapılmıştır. 20. yüzyılın son çeyreğinde dünya ölçe- ğinde fuarcılık alanında yaşanan ihtisaslaşma süreci ülkemizde de yansımasını bulmuştur. Genel ticaret fuarları yerini yavaş yavaş ihtisas fuarlarına bırakmaya başlamış, fuarcılık şirketleri belli sektörlerde uzmanlaşmaya ve genellikle o sektörleri kapsa- yan fuarları organize etmeye yönelmişlerdir. Günümüz Türkiye’sinde yılda 425 fuar düzenlenmektedir. Bunlardan 414’ü ihtisas, 11’i genel fuardır. Bu fuarlarda mil- yarlarca liralık iş bağlantıları yapılmakta, fuar için yurt dışından gelen işadamları, bıraktıkları dövizlerle ülke ekonomimize kat- kı yapmaktadır. İzmir’de doğup ülkenin dört bir yanına yayılan Türkiye fuarcılığı, günümüzde önemli bir gelişmişlik seviyesine ulaşmıştır. Türkiye’nin ilk fuarı olan ve özellikle 1970 ve 80’li yıllarda ülke ihracatına ve tanıtımına büyük katkılar sağlayan İzmir Enternasyonal Fuarı, bu gelişimin lokomotifidir.